مصاحبه با آقاي ابراهيم يزدي (قسمت اول)

آقای دکتر یزدی. ابتدا ممنونم به خاطر وقتی که به ما دادید. قبل از ورود به بحث پاریس، شما پیش از آن در آمریکا بودید؟ چه شد که به پاریس رفتید و چه وقت؟

 برای پاسخ به سوال شما باید کمی به عقب برگردم. سرآغاز این تغییر و تحولاتی که منجر به سفر آیت الله خمینی به پاریس شد از تیرماه سال 56 شروع شد. بعد از درگذشت یا شھادت دکتر علی شریعتی و پس از آنکه مراسم تدفین در شام برگزار شد من به نجف رفتم. تلگراف ھای زیادی به مناسبت شھادت شریعتی ارسال شده بود و ما ھم تعمداً به تمام گروهھا گفته بودیم که تلگراف تسلیت بفرستند.

چرا؟

برای اینکه سمپاشی ھای گروه ھای متحجر و دیگران را علیه شریعتی و علیه روشنفکری دینی نزد آیت الله خنثی کنیم. بعد از انجام مراسم تدفین در زينبیه به نجف رفتم و گزارشھا را دادم و بحث ھای متعددی درباره نظرات و موقعیت شریعتی انجام شد.

با امام؟

بله  با امام. اما مطلبی که مستقیما به بحث انقلاب مربوط است این بود که من از ایشان سوال کردم : ما غالباً واکنش نشان داده ایم. شاه تقویم را عوض کرد و ما اعتراض کردیم، جشن ھا را برقرار کرد، شما درباه آن گفتید. ما برنامه ايجابی مستقلی نداریم. به جھت فلسفی باید به گونه ای عمل کرد که باطل با آھنگ حق حرکت کند، نه حق با آھنگ باطل ھماھنگ شود . ایشان توضیح بیشتری خواستند و من گفتم : شما رھبر ھستید و بھتر است مطالبی را مطرح کنید که شاه مجبور شود در برابر آن واکنش نشان بدھد تا ما بتوانیم پیش بینی کنیم که اگر شما چنین بگوئید، شاه فلان واکنش را نشان می دھد و در این صورت ما در برابر واکنش او فلان کار را انجام می دھیم. بنابراین ما می شویم برنامه ریز برای واکنشھای شاه و نه شاه، برنامه ریز باشد برای واکنش ھای ما . آیت الله خمینی از  این سخن و پیشنھاد من استقبال کردند.

مسئولیت پاسخ به نامه ھای تسلیت

پیش از آنکه ادامه دھید آقای دکتر! گویا امام مسئولیت پاسخ به تلگرافھای تسلیت دکتر شریعتی را به شما سپرده بودند. شما چه کردید؟

بله  ایشان به من گفتند که نمی توانم ھمه این نامه ھا را جواب بدھم. البته پیشنھاد من این بود که ايشان به تک تک این نامه ھا پاسخ دھند. ایشان نامه ای خطاب به من نوشتند که از سوی من به این نامه ھا پاسخ دھید و تشکر کنید. درباره متن اولیه ملاحظاتی داشتم... نھایتاً آقای دعایی پس از رفت و آمد ھا متن پایانی را كه نوشته شده بود آوردند که من بنا به ملاحظاتی پذیرفتم. برخلاف آنچه که عده ای گفته اند من قھر کرده ام و رفته ام و ... که مطالبی نادرست است؛ ھمان جا آقای [محمود] دعایی متن جدید را به من داد و نامه ای ھم به آیت الله خمینی نوشتم که متاسفانه متن آن را در اختیار ندارم دال بر برخی صحبت ھا درباره مخالفت برخی گروهھا با شریعتی.

ادامه دارد...